Een kleurrijke revolutie in de wijnkelder
Traditioneel komt wijn zijn kleur van de druivenschillen. Rode wijn krijgt zijn kleur en tannines door contact met de schillen tijdens de gisting. Witte wijn wordt gemaakt door de druiven te persen voordat de schillen hun kleur afgeven. Blauw? Dat past in geen van deze categorieën. De introductie van blauwe wijn zorgt dan ook voor veel discussie onder puristen, maar voor wie geïnteresseerd is in de basisbeginselen van wijnproductie, is een gids voor thuis wijnproductie een uitstekend startpunt. Toch spreekt het de avontuurlijke drinker aan, de zoektocht naar het onverwachte.
Je vraagt je misschien af wat de drijfveer is achter deze opvallende kleur. Het antwoord is vaak commercieel en speels. Sommige producenten willen een jong, fris en laagdrempelig product op de markt brengen. Ze richten zich op een publiek dat minder gebonden is aan strenge wijnregels. Denk aan zomerse barbecues of feestjes waar de presentatie net zo belangrijk is als de smaak.
Hoe ontstaat de blauwe kleur in de wijn?
De magie achter de blauwe wijn maken is verrassend genoeg niet altijd kunstmatig, hoewel dat soms wel het geval is. Er zijn grofweg twee methoden die producenten gebruiken om die intrigerende blauwe tint te bereiken. Het is belangrijk om te weten dat dit vaak een innovatieve bewerking is van een reeds bestaande witte of rosé wijn.
• Natuurlijke pigmenten: Sommige producenten gebruiken natuurlijke kleurstof, vaak afkomstig uit de schil van blauwe druiven of andere plantaardige bronnen zoals de anthocyanen uit de anthocyanine-rijke druiven. Ze voegen deze extracten toe aan een basiswijn. Dit is de meest voorkomende methode bij de commerciële varianten.
• Chemische reactie (minder gebruikelijk): Een andere, meer controversiële methode betreft een chemische reactie. Door een stof als glycerine of een andere suiker toe te voegen aan een witte wijn, en soms een lichte bewerking van de pH-waarde, kan een subtiele blauwe of paarse gloed ontstaan. Deze techniek is complex en vereist nauwkeurige controle.
Bij het proeven van een verfrissende blauwe wijn is het goed om te onthouden dat de kleur zelden uit de druif zelf komt, tenzij het eigenlijk een zeer lichte rosé is met een blauwe filter. Het is de toevoeging die de show steelt.
De smaakbeleving: meer dan alleen het uiterlijk
De grootste zorg die veel wijnliefhebbers hebben, is of de smaak kan tippen aan de opvallende look. Je wilt immers geen teleurstelling in je glas. Gelukkig zijn de meeste moderne blauwe wijnen ontworpen om gemakkelijk te drinken te zijn. Ze zijn vaak lichter van aard en zoeter dan je gewend bent van traditionele rode of witte wijnen. Voor degenen die zelf de uitdaging willen aangaan, biedt een stap-voor-stap handleiding voor het maken van wijn waardevolle inzichten.
Als je op zoek bent naar een lichtzoete blauwe wijn, dan kom je vaak uit bij varianten die dicht bij een moscato of een licht mousserende wijn liggen. De smaakprofielen zijn vaak gericht op fruitige tonen. Denk aan rood fruit, zoals aardbei of framboos, zelfs als de basiswijn wit is. Dit komt doordat de toegevoegde kleurstoffen of de lichte zoetheid de smaakpapillen beïnvloeden.
Wanneer serveer je blauwe wijn?
Dit is het domein waar blauwe wijn echt schittert: de sociale setting. Het is een perfecte ijsbreker. Je serveert het niet bij een lang gerijpte biefstuk, maar eerder wanneer de sfeer licht en ongedwongen moet zijn.
Denk aan deze gelegenheden:
• Zomerse tuinfeesten, koud geserveerd.
• Als aperitief op een warme avond.
• Bij lichte voorgerechten of fruitige desserts.
• Bij cocktailsessies waar je iets unieks wilt aanbieden.
De ideale serveertemperatuur is koel. Dit versterkt het frisse karakter van de wijn en maskeert eventuele minder complexe aroma’s die soms aanwezig zijn in deze innovatieve wijnen. Zet het zeker een halfuurtje in de koelkast voordat je het presenteert.
De juridische en traditionele kant van de zaak
Je vraagt je wellicht af of dit wel échte wijn is. De Europese Unie heeft strenge regels voor wat er op het etiket mag staan. Als een drank meer dan 10% alcohol bevat en is gemaakt van gefermenteerd druivensap, voldoet het in veel gevallen aan de basisdefinitie van wijn. Echter, de toevoeging van kleurstoffen kan ervoor zorgen dat het niet onder de noemer ‘kwaliteitswijn’ valt, maar eerder als ‘gemengde alcoholhoudende drank’ wordt geclassificeerd, afhankelijk van de herkomst en de gebruikte additieven.
De oorsprong van blauwe wijn ligt grotendeels in Spanje en Portugal, waar de regelgeving soms soepeler is voor deze experimentele stijlen. Producenten die zich richten op de Spaanse markt hebben vaak de meeste vrijheid om te innoveren met kleur.
Wanneer je een fles Spaanse blauwe wijn koopt, kijk dan naar de beschrijving. Staat er expliciet dat het is gemaakt met natuurlijke kleurstoffen? Dat geeft vaak een betere indicatie van wat je kunt verwachten qua kwaliteit en smaakprofiel. Het is een wijn die zich bewust buiten de traditionele kaders plaatst. Het is een stap weg van het rigide idee dat wijn alleen maar rood, wit of rosé kan zijn.
Hoe beoordeel je blauwe wijn?
Als je de stap zet om blauwe wijn te proberen, verander dan je beoordelingskader. Vergelijk het niet direct met een droge Chianti of een complexe witte Bourgogne. Je beoordeelt hier een product dat is ontworpen voor plezier en visuele aantrekkingskracht.
Focus op de volgende punten wanneer je blauw gekleurde wijn proeft:
• Aroma: Is het fris? Ruik je de beloofde fruitsmaken?
• Zoetheid: Hoe in balans is de zoetheid met de lichte zuren?
• Mondgevoel: Is de textuur aangenaam of voelt het stroperig aan door toevoegingen?
• Afschenking: Hoe reageert de kleur bij beweging in het glas?
Deze wijn vraagt om een open geest. Zie het als een moderne cocktail die toevallig van druiven is gemaakt. Het daagt je uit om de rigide definitie van wijn even los te laten en puur te genieten van een nieuw, vrolijk drankje.
Veelgestelde vragen over blauwe wijn
Is blauwe wijn gezond?
Blauwe wijn is, net als andere wijnen, alcoholisch en dient met mate gedronken te worden. De gezondheidsaspecten hangen sterk af van de basiswijn en de toegevoegde kleurstoffen. Natuurlijke anthocyanen hebben vaak antioxidanten, maar de hoeveelheid en de aard van de toevoegingen bepalen het uiteindelijke profiel.
Waar koop je blauwe wijn?
Je vindt blauwe wijn vaak in grotere slijterijen, gespecialiseerde online winkels die zich richten op innovatieve dranken, en in wijnbars die experimentele labels voeren. Het is nog geen standaarditem in elke supermarkt, maar het aanbod groeit zeker in de zomermaanden.
Heeft blauwe wijn veel alcohol?
Meestal zit het alcoholpercentage vergelijkbaar met dat van een lichte witte of rosé wijn, vaak tussen de 10% en 12% alcohol per volume. Sommige varianten met een duidelijk zoetere smaak kunnen iets lager uitvallen.
Is de kleur stabiel in de fles?
De stabiliteit van de kleur is een uitdaging. Door blootstelling aan licht en temperatuurveranderingen kan de blauwe tint vervagen of verschuiven naar paars of zelfs grijs. Daarom raden producenten aan de fles koel en donker te bewaren en de wijn relatief snel te consumeren na aankoop.