De mythe en de realiteit van blauwe wijn
Wanneer je denkt aan wijn, denk je aan de zonovergoten wijngaarden van Bordeaux of de koele kelders van Toscane. De kleuren die we verwachten zijn amber, robijn of goud. Blauw? Dat zien we bij de lucht of de zee, niet in onze kelk. Toch duiken er af en toe flessen op die deze conventies tarten. Je vraagt je wellicht af: bestaat er echte blauwe wijn?
Het korte antwoord is: ja, in zekere zin wel. Maar het is zelden een kleur die de natuur zelf genereert. In tegenstelling tot rode wijn, die zijn kleur dankt aan anthocyanen uit de druivenschillen, is blauw een veel lastigere kleur om natuurlijk te bereiken in de wijnbereiding. Het is een kleur die vaak het resultaat is van menselijk ingrijpen of, heel soms, een onverwachte chemische reactie.
Hoe wordt wijn blauw gemaakt?
De meeste commercieel verkrijgbare blauwe wijnen danken hun opvallende tint aan toevoegingen. Denk hierbij aan natuurlijke kleurstoffen. Dit is een proces dat de esthetiek van de drank centraal stelt, vooral voor een jonger publiek dat op zoek is naar iets nieuws en visueel aantrekkelijks. Deze wijnen worden vaak gemaakt van witte of rosé wijnen, waaraan vervolgens pigmenten worden toegevoegd.
Wat zijn dan die pigmenten? Vaak gebruikt men extracten die rijk zijn aan natuurlijke kleurstoffen. Denk aan de blauwe tinten die je kunt halen uit de schil van bepaalde druivensoorten die van nature donkerder zijn, of zelfs uit andere bronnen zoals de vlindererwtbloem (clitoria ternatea). Dit laatste is een populair ingrediënt geworden in mixdrankjes en wordt soms ook in de wijnwereld ingezet voor die levendige natuurlijk gekleurde wijn.
Een ander interessant fenomeen dat tot een blauwachtige schijn kan leiden, is een chemische interactie. Zeldzame omstandigheden in de wijntank, met name de interactie tussen de zuren in de wijn en de pigmenten van blauwe druiven, kunnen soms een lichte violette of zelfs blauwachtige gloed veroorzaken. Dit is echter vaak een ongewenste bijwerking en geen doel op zich voor de wijnmaker, hoewel blauwe wijn wel degelijk een unieke drank is.
De aantrekkingskracht van het onverwachte
Waarom zou je überhaupt blauwe wijn proberen? De primaire reden is de nieuwsgierigheid. We zijn gewend aan de tradities van wijn. Rood bij rood vlees, wit bij vis. Wanneer iets zo radicaal anders is dan de norm, prikkelt dat onze zintuigen. Je zoekt naar een ervaring die anders is dan de laatste keer dat je een Merlot opentrok.
Deze wijnen spelen slim in op de moderne consumptietrends. Mensen willen unieke, deelbare momenten creëren. Een glas felgekleurde wijn is een blikvanger op een feestje of tijdens een zomerse borrel. Het gaat hierbij minder om de diepgang van de terroir en meer om het plezier en de esthetiek.
Smaakprofielen: Wat proef je in blauwe wijn?
Als je je afvraagt of blauwe wijn zoet is, is het antwoord: meestal wel, maar niet noodzakelijk. De smaak hangt volledig af van de basiswijn die gebruikt wordt voordat de kleurstof wordt toegevoegd.
• Basiswijn: Is de basis een droge Sauvignon Blanc, dan proef je mogelijk de frisse, kruidige tonen van die druif, ondanks de blauwe kleur.
• Toevoegingen: Als de wijnmaker zoetere extracten of natuurlijke suikers toevoegt om de smaak af te ronden, neigt de wijn naar een dessertwijn-achtig profiel.
• Aroma’s: Soms voegen producenten fruitaroma’s toe om de visuele ervaring te complimenteren. Denk aan bosbes of framboos, hoewel dit de wijn minder authentiek maakt in de ogen van de purist.
Het belangrijkste om te onthouden bij het proeven van een blauwe wijn is dat je je verwachtingen over de traditionele wijnbeleving loslaat. Je drinkt een mixdrank met een wijnbasis, verpakt in een opvallend uiterlijk. Geniet van de verrassing.
Wijn blauw kopen: Waar let je op?
Als je besluit op zoek te gaan naar deze onconventionele drank, zijn er een paar zaken die je in gedachten wilt houden. De beschikbaarheid van echte blauwe wijn, gemaakt zonder kunstmatige toevoegingen, blijft beperkt. De meeste vind je in gespecialiseerde online winkels of in regio’s waar experimenteren met dranken populair is.
Let goed op de etikettering. Wil je een wijn die zo dicht mogelijk bij natuurlijke ingrediënten blijft? Zoek dan naar vermeldingen van de gebruikte kleurstoffen. Als de term ‘aftreksel van natuurlijke vruchten’ of een specifieke plantensoort wordt genoemd, weet je dat de kleur een bewuste, natuurlijke keuze was. Dit geeft je meer inzicht in wat je koopt.
Denk ook na over de gelegenheid. Blauwe wijn is geen wijn om te serveren bij een uitgebreid vijfgangenmenu. Het is de perfecte metgezel voor:
• Zomerse barbecues waar de sfeer informeel is.
• Cocktailparty’s waarbij je wilt verrassen.
• Momenten dat je gewoon zin hebt in iets compleet nieuws.
De temperatuur is cruciaal. Net als bij veel rosé wijnen, smaakt blauwe wijn het beste wanneer je hem koel serveert. Dit brengt de lichte, fruitige tonen naar voren en zorgt voor een verfrissend mondgevoel, wat past bij de visuele lichtheid van de kleur.
De toekomst van kleur in de wijnwereld
De opkomst van gekleurde wijnen, waaronder blauw, laat zien hoe dynamisch de wijnindustrie is. Consumenten eisen meer variatie en personalisatie. Hoewel de traditionele wijnhandelaren sceptisch blijven over het toevoegen van kleurstoffen, openen deze nieuwe stijlen de deur voor jonge wijnmakers om te experimenteren met marketing en smaak.
Wellicht zien we in de toekomst meer innovatie. Misschien ontdekken wijnmakers natuurlijke processen die de druiven zelf een onverwachte blauwe tint geven, zonder dat er ingrijpende kleurstoffen nodig zijn. Voor nu blijft de blauwe wijn een speelse afwijking van de norm, een uitnodiging om de regels van het proeven even te vergeten en puur te genieten van de verrassing in je glas.
Veelgestelde vragen over blauwe wijn
Is blauwe wijn gemaakt van blauwe druiven?
Meestal niet. De meeste blauwe wijnen beginnen als witte of rosé wijn waaraan natuurlijke kleurstoffen zijn toegevoegd om de blauwe tint te bereiken.
Is blauwe wijn altijd zoet?
Nee. De zoetheid hangt af van de basiswijn en eventuele toegevoegde suikers of zoetstoffen. Sommige varianten zijn droog of halfdroog.
Is blauwe wijn een gezondere optie dan rode wijn?
Als je kijkt naar de gezondheidsvoordelen van rode wijn (zoals resveratrol), dan scoort blauwe wijn doorgaans lager. De toegevoegde kleurstoffen zijn vaak minder rijk aan de gunstige antioxidanten die van nature in rode druivenschillen zitten.
Kan ik blauwe wijn zelf maken met voedingskleurstof?
Technisch gezien kun je elke wijn blauw kleuren met voedingskleurstof. Echter, de commerciële varianten gebruiken vaak meer verfijnde natuurlijke extracten voor een beter smaakprofiel. Als je meer wilt weten over de basisprincipes, lees dan onze gids voor thuis wijnproductie.